Inleiding

Als we de zaken op gaan noemen waarbij innovatieve ondernemers nogal eens de fout in gaan, komt het ontbreken van een gedegen nieuwheidsonderzoek zeker hoog bovenaan op het lijstje te staan.

Het onderzoek bestaat uit een aantal facetten. Voor de hand liggend is dat men gaat onderzoeken of het product al op de markt is, maar ook een octrooi- en een marktonderzoek moeten worden uitgevoerd alvorens men besluit in een vinding te investeren.

Nieuwheid

Het lijkt zo voor de hand te liggen: een nieuwheidsonderzoek, maar zeer velen hebben de fout gemaakt grote sommen geld te investeren in uitvindingen die al gedaan waren.
Het is jammer, maar soms is iemand anders nét even iets eerder nét zo slim als uzelf. 

Nieuwheid is, naast inventiviteit en industriële toepasbaarheid één van de drie eisen waaraan uw vinding moet voldoen om voor octrooiverlening in aanmerking te komen. Als u het nieuwheidsonderzoek overslaat loopt u het risico te investeren in een product waar een ander al octrooi op heeft. Als de ander het product heeft beschermd in het land waar u het gaat produceren of verkopen, kan de rechthebbende succesvol tegen u procederen wegens inbreuk.

Het nieuwheidsonderzoek valt uiteen in vier delen:

1. Het marktonderzoek: ga in voorkomend geval naar de Gamma, naar Halfords, en maak vooral gebruik de zoekmachine Google. Tips: [slim zoeken op internet]
2. Het octrooionderzoek: een verkennend octrooionderzoek kunt u voor een groot gedeelte zelf uitvoeren via de website esp@cenet. Natuurlijk kunt u ook een octrooigemachtigde of een gespecialiseerd onderzoeksbureau vragen een nieuwheidsonderzoek voor u uit te voeren.
3. De grijze literatuur en overige media: in de vakliteratuur op het gebied van uw vinding kunnen publicaties te vinden zijn die de nieuwheid van uw vinding schaden maar ook een publicatie in de Donald Duck of op het Jeugdjournaal kunnen de waarde van een octrooi reduceren tot de prijs van oud papier. 
4. Tenslotte kunt u een oriënterend octrooionderzoek laten uitvoeren door het Octrooicentrum Nederland. Ga hiervoor naar de pagina "producten en diensten" op de website van het Octrooicentrum of klik [hier].

Octrooionderzoek via internet

Woord vooraf: Octrooigemachtigden hebben toegang tot (dure) professionele databases en hebben dus niet alleen toegang tot meer documenten maar ook hun jarenlange ervaring staat borg voor betere resultaten.

Octrooionderzoek levert u slechts in beperkte mate zekerheid over de nieuwheid uw product. De hoogste mate van zekerheid die een octrooionderzoek kan leveren is: "Nooit eerder werd een octrooi gepubliceerd waarin uw vinding werd beschreven."

Soms besluiten bedrijven om geen octrooi in te dienen voor een vinding. 
Bijvoorbeeld:
* omdat ze niet over de financiële middelen beschikken. Een octrooipositie opbouwen, in stand houden, én procederen tegen inbreukplegers kost veel geld, dat ook besteed kan worden aan ontwikkeling en marketing;
* als zij een stevige positie hebben in een bepaalde markt en niet bang zijn voor concurrentie;
* omdat de verwachte levenscyclus van het product erg kort is en de kans op namaak klein;
* omdat zij hun recept geheim willen houden (Coca-Cola)

Een octrooionderzoeker zit altijd met een zwart gat van 18 maanden.
Tenzij de indiener verzoekt om vervroegde publicatie word een octrooi pas 18 maanden na indiening gepubliceerd op internet en wereldwijd ter inzage gelegd in de leeszalen van de octrooiraden (in Nederland: in het Octrooicentrum in Rijswijk). 

Zoeken op trefwoorden.
Als u besluit om zelf een octrooionderzoek via het internet te doen moet u zich afvragen welke woorden u zou gebruiken indien u zelf een octrooi zou schrijven voor uw vinding. Deze vertaalt u in het Engels. Vervolgens kunt u gaan zoeken op (bijvoorbeeld) Esp@cenet.

Verfijnen
Net zoals bij het zoeken via Google gaat het er niet om zovéél mogelijk documenten te vinden maar zo weinig mogelijk. Indien uw zoektocht geen resultaat oplevert kunt u de zoekvraag gaan verruimen.

Stel: u wilt het recept weten van een bekende anti-roos shampoo. Als u wereldwijd zou gaan zoeken op de zoekwoorden "head and shoulders" vindt u 3.393 documenten. Veel te veel. Als we echter zoeken op de trefwoorden "shampoo and dandruff" krijgen we een lijst te zien krijgen met nog maar 299 relevante documenten.
Als u gebuik maakt van de optie "uitgebreid zoeken" en bovendien de naam "Procter and Gamble" invoert is het aantal resultaten exact 1.

Zoeken in de IPC-klassen

IPC staat voor: International Patent Classification.
Gezien de hoeveelheid verschillende onderwerpen in de octrooiliteratuur is er voor gekozen deze in te delen in verschillende klassen. Internationaal word dezelfde indeling gehanteerd. De IPC.

In grote lijnen is de indeling als volgt:

* de indeling in secties:  
A: Menselijke levensbehoeften
B: Bewerkingen; Transport
C: Chemie; Metallurgie
D: Textiel; Papier
E: Vaste constructies
F: Werktuigbouwkunde; Verlichting; Verwarming; Wapens; Explosieven
G: Meet- en regeltechniek
H: Elektriciteit

* elke sectie is onderverdeeld in klassen, welke worden aangeduid met twee cijfers.
* elke klasse is onderverdeeld in onderklassen, welke op hun beurt weer worden aangeduid met hoofdletters.
* de onderklassen zijn verdeeld in hoofdgroepen. 
* de hoofdgroepen tenslotte kunnen nog onderverdeeld zijn in subgroepen, 

Een voorbeeld:

Het aantal octrooidocumenten dat is gepubliceerd is op het internet stijgt snel maar omdat het inscannen en publiceren van oude documenten nu eenmaal tijd kost, kan het zijn dat u niet vindt wat u zoekt. 
Als u geen relevante documenten vindt en besluit om uw octrooionderzoek in Rijswijk voort te zetten, doet u er verstandig aan om vóór vertrek vast de IPC-klassen van uw interesse te bepalen. Dat scheelt u kostbare tijd.

Bepalen IPC-klasse

Om de IPC-klasse van een product te bepalen kunt u gebruik maken van de indeling in klassen. Een andere mogelijkheid is om eerst te zoeken op trefwoord en vervolgens in een aantal documenten te kijken in welke klassen de vinding is ingedeeld. Omdat octrooien vaak worden ondergebracht in meer dan één classificatie verkleint u hierdoor de kans dat u een document mist.

Het octrooiregister

Het octrooiregister biedt u toegang tot de bibliografische gegevens van gepubliceerde NEDERLANDSE octrooiaanvragen, octrooirechten en certificaten vanaf 1912 (december 2008).
u kunt hier onder andere vinden wie de houder van het octrooi is, of de taksen zijn betaald en tot wanneer een octrooi maximaal geldig is. 

Andere functies van octrooionderzoek

U kunt een octrooionderzoek ook (laten) uitvoeren:

• om inspiratie op te doen;
• om te bepalen welke octrooigemachtigde deskundig is op het gebied van uw vinding;
• om bedrijven te zoeken die interesse zouden kunnen hebben in een licentie op uw vinding;
• wanneer u een bedrijf wilt overnemen met een interessante octrooiportefeuille;
• wanneer u op zoek bent naar verlopen octrooien zoals dat van Head en Shoulders shampoo;
• wanneer u gasten zoekt voor een televisieprogramma;
• wanneer u deelnemers zoekt voor een brainstormsessie.

 De kansen van uw vinding

Natuurlijk is het prachtig als u straks kunt zeggen dat u een octrooi op uw naam heeft staan maar als u ook wilt verdienen aan uw vinding, dan is het zaak om vooraf na te gaan wat de marktkansen van uw vinding zijn.

De SWOT-analyse
Deze letters staan voor Strong, Weak, Opportunitys and Threats
Zet de sterke en de zwakke kanten van uw vinding op een rijtje, de kansen en eventuele bedreigingen. Het is goed om dit samen te doen met iemand die bekend is met de markt en kritiek durft te geven.

Het consumentenpanel
u kunt alles nóg zo goed voor elkaar hebben, als de klant uw product niet ziet zitten verkoopt u niets. Voor een innovatieve balpen die niet lekker in de hand ligt is geen grote markt. 

De ID-NL toetsing
Innovatieve ondernemers kunnen hier voor een gering bedrag hun vinding laten toetsen door een intern panel van adviseurs van ID-NL. Waar nodig worden externe adviseurs ingeschakeld.

NOVU-ster
Op de website www.NOVUster.nl kunt u, door het beantwoorden van een aantal vragen er achter komen wat de kansen zijn van uw vinding zijn of: welke stappen u moet ondernemen om de kansen van uw vinding beter in te schatten of te verbeteren.

Syntens
Syntens is het innovatienetwerk van de overheid. De 270 innovatieadviseurs kennen de wereld van het MKB en kennen de wereld van kennisinstellingen.